محمد ابراهيمى وركيانى
98
تاريخ تحليلى اسلام از آغاز تا واقعه طف ( فارسي )
بىتأثير نبوده ، بارها با يكديگر جنگيده بودند كه اين خود زمينهساز جنگهاى بعدى بود . پيش از جنگ بعاث جمعى از افراد قبيلهء اوس ( ازجمله اياس بن معاذ ) به مكه آمدند تا بر ضد خزرجىها ، با قريش پيمان جنگى ببندند . در اين هنگام پيامبر ( ص ) با آنها روبهرو شد و مقدارى از قرآن برايشان قرائت كرد و هدف رسالت خويش را توضيح داد و از آنان دعوت نمود تا به اسلام بگروند . اياس بن معاذ كه از ديگر همراهان جوانتر بود ، به همراهانش گفت : « به خدا قسم كه همكارى با اين مرد از پيمان نظامى با قريش بهتر است ! » اما همراهانش نپذيرفتند و به مدينه بازگشتند . طولى نكشيد كه جنگ بُعاث رخ داد و اياس نيز در اين جنگ كشته شد ؛ همو كه به اعتقاد بستگانش مسلمان از دنيا رفت . « 1 » اسلام خزرجيان پيامبر با هر گروهى كه از خارج مكه به اين شهر مىآمد ، ملاقات مىكرد و اسلام را بدانان عرضه مىداشت . يكى از اين گروهها خزرجيان بودند كه پيامبر در سال يازدهم بعثت در عقبه در سرزمين منا با آنان روبهرو شد و جوياى حال آنها گرديد . خزرجيان كه در يثرب از يهوديان بشارت بعثت قريبالوقوع پيامبر ( ص ) را شنيده بودند ، در ملاقات با حضرت ، او را همان پيامبر موعود دانستند و به او ايمان آوردند . آنان گفتند : ما زمانى از قوم خود جدا شديم كه با يكديگر بهشدت اختلاف داشتيم . ازاينرو ، اميدواريم خداوند به وسيلهء شما ميان ما و اوسيان اتحاد ايجاد كند . ما اسلام را به اوسيان عرضه مىداريم . چنانچه آنها بپذيرند و به اسلام درآيند ، شما عزيزترين فرد در ميان ما خواهى بود . با بازگشت اينان به يثرت آوازهء اسلام در اين شهر پيچيد ؛ بهگونهاىكه در هر خانهاى سخن از پيامبر جديد بود . در سال بعد دوازده نفر از بزرگان خزرج به مكه آمدند و دعوت پيامبر را پذيرفتند . اين گروه نيز در منا با پيامبر ملاقات نمودند و پيمانى منعقد كردند كه براى خدا شريكى قرار ندهند و از سرقت و زنا و فرزندكشى و تهمت به يكديگر بپرهيزند و در همه كارهاى خير فرمانبر پيامبر ( ص ) باشند . از آنجاكه اين پيمان از نظر تعهدات كاملًا شبيه پيمان
--> ( 1 ) . ابنهشام ، السيرة النبوية ، ج 1 ، ص 428 .